دفترچه راهنمای دستگاه اتوکلاو

بسمه تعالی

دانلود فایل PDF دفترچه راهنمای دستگاه اتوکلاو

مقدمه:
هدف از تاليف اين مقاله آشنايي بيشتر مصرف كننده با نحوه صحيح استفاده از اتوكلاو پيش خلاء تمام اتوماتيك با بخار اشباع شده مي باشد.

به همين منظور روشهاي مختلف استريل كردن ، آزمــايشهاي دوره اي ، دستورالعمل نگهداري و  نكات فني دستگاه را مورد بررسي قرار داده است.

در رسالت والاي تيم جراحي بيمارستان ، استريل كردن امري بسيـار مهم مي باشد . پارچه ، ابزار و موادي كه در بخش جراحي يا پانسمان مورد استفــاده قرار مي گيرد بايستي كاملا استريل باشند تااز ايجاد عفونت پيشگيري گردد .

استريل كردن به معني تخريب و نــابودي تمام شكلهاي زنــدگي ميكروبي مي باشد و در پايان فرآيند استريل يا كليه ميكروبها از بين رفته اند و يا  اينكه تمام تلاشهاي مــا براي استــريل كردن بيهوده بوده است و مقوله اي به عنوان استريل نسبي يا ناقص مطلقــا وجود ندارد ، حتي وجود يك ميكروب به تنهايي براي آلوده و عفوني كردن بيماران كافي مي باشد .

نظر به اهميت موضوع ، سترون سازي دقت زيادي لازم دارد زيرا سلامت  بيماران در خطر است،بنا بر اين بهتر است افرادي اقدام به عمل سترون سازي نمايند كه آموزش هاي لازم را ديده و كاملا از هدف استريل كردن اطلاع داشته باشند.

فصل اول

شرح کار  و مراحل مختلف

 دستگاه اتوکلاو

شرح كار  مراحل مختلف دستگاه

     اين اتوكلاو به نحوي طراحي شده است كه با انتخاب برنامه مورد نظر كليه مراحل را بطور اتوماتيك تا پايان سيكل طي مي كند و در انتها ملزومات را استريل شده تحويل مي دهد.

توجه داشته باشید قبل از روشن کردن دستگاه حتما آب به مقدار2 بار و فشار هوای کمپرسور به مقدار 6 بار باشد.

پس از روشن کردن دستگاه نمایشگر تصویر زیر را نمایش می دهد

صفحه نمایش دستگاه اتوکلاو (Serilizer)

تغییر سطح کاربری:

این گزینه جهت تنظیمات سطح کنترل کیفیت و سطح کارشناس شرکت می باشدکه با وارد کردن رمز عبور به گزینه های مربوطه دسترسی خواهند داشت.

تنظیمات:

پس از وارد شدن به هریک از سطوح کاربری با انتخاب این گزینه امکانات مربوطه در اختیار کاربر قرار می گیرد.

   وضعیت:

در این قسمت از نمایشگر وضعیت کلی دستگاه از قبیل وضعیت دربها ، سطح کاربری ، تعداد سیکل های انجام شده ، دمای و فشار محفظه و در ادامه کار وضعیتهای مختلف را نمایش می دهد.

شرح كار بري دستگاه:

پس از بارگذاری با استفاده از گزینه درب غیر استریل ، درب سمت غیر استریل را می بندیم . توجه داشته باشید تا بسته شدن کامل دستگاه باید این گزینه را نگه داریم در غیر این صورت درب به حالت اولیه خود برمی گردد.

پس از بسته شدن دربها ( درب سمت استریل در حالت عادی باید بسته باشد) گزینه زیر در صفحه نمایشگر ظاهر می شود.

صفحه نمایش دستگاه اتوکلاو (Serilizer)

در این قسمت چهار گزینه مختلف وجود دارد که به شرح زیر می باشد.

جامدات:

این برنامه جهت استریل نمودن البسه های پارچه ای و ابزار فلزی می باشد که مدت زمان فرایند استریل در این برنامه 45 دقیقه با دمای134درجه و 55 دقیقه با دمای 121 درجه می باشد.(در صورت تغییر در تنظیمات این زمان تغییر می کند)

مایعات:

این برنامه جهت استریل نمودن محلول ها و مایعات آزمایشگاهی  می باشد که مدت زمان فرایند استریل در این برنامه متناسب با محلول و نوع فرآیند متغیر است که توسط کاربر ایجاد می شود.

بویدیک:

در ابتداری هر روز کاری قبل از انجام عمل استریل جهت اطمینان از عملکرد مناسب دستگاه یک عدد تست شیمیایی (B&D) داخل دستگاه گذاشته و پس از اینکه تست با موفقیت انجام شد می توانید از دستگاه استفاده کنید.(به فصل پنج ، آزمایش های دوره ای مراجعه گردد)

تست نشتی:

یکی از عوامل اصلی در انجام صحیح عمل استریل عدم وجود نشتی در محفظه چمبر ، واشر دور درب و اتصالات مرتبط است . جهت اطمینان از عدم وجود نشتی در این قسمت ها برنامه تست نشتی را اجرا کرده و در صورت تایید وجود نشتی قسمتهای ذکر شده را مورد برسی قرار می دهیم.  

پس از تایید عدم تست نشتی و تست بویدیک متناسب با ملزومات استریل شونده برنامه مورد نظر را انتخاب می نماییم.

- كليد برنامه مورد نظر را فشار دهيد ، برنامه بطور اتوماتيك شروع مي شود  .

-مرحله پيش خلاء : در اين مرحله سه بار هواي داخل محفظه (چمبر) تخليه مي گردد و فشار چمبر به (-0.8 bar)  ميرسد و در اين فشار به مدت 1 دقيقه مي ماند ، سپس با تزريق بخار به چمبر فشار به (+0.2 bar) ميرسد و اين عمل 3 بار تكرار مي شود تا هواي آلوده بطور كامل از داخل چمبر خارج شود.

- پس از مرحله پيش خلاء ، شير تزريق بخار به چمبر باز شده تا فشار و دماي داخل چمبر به فشار و دماي مورد نظر برسد .

- مرحله استريل : با رسيدن فشار و دما به مقدار مورد نظر زمان استريل به  شرح زير آغاز مي شود.

برنامه 1: زمان استريل براي اين برنامه ( در دماي 134 درجه سانتي گراد و فشار 2/2 بار ) 10 دقيقه مي باشد .

برنامه 2 : زمان استريل براي اين برنامه ( در دماي 121 درجه سانتي گراد و فشار 1/1 بار) 20 دقيقه  مي باشد .

- مرحله خشك كن : پس از طي شدن زمان استريل تخليه طبيعي محفظه شروع مي گردد تا فشار به (+0.2 bar) برسد از اين لحظه زمان خشك كن به مدت 20 دقيقه شروع مي شود و پمپ وكيوم شروع به كار كرده محفظه را تا (-0.8 bar) خلاء مينمايد.

- مرحله يكسان سازي : پس از اتمام مرحله خشك كن عمل يكسان سازي توسط ورود هوا  ازطريق فيلتر به داخل محفظه چمبر ، فشار داخل چمبر و هواي بيرون با هم مساوي مي شوند.

- پس از عمل يكسان سازي ، فشار داخل چمبر به صفر رسيده و به مدت 1 دقيقه عمل آزاد سازي دربها توسط پمپ وكيوم انجام مي شود ، سپس با روشن شدن کلمه پایان مي توانيد درب دستگاه را توسط كليد (درب غیر استریل) باز نماييد.

تذكر مهم : پس از باز شدن دربها بهتر است وسايل استريل شده به مدت 10 دقيقه داخل چمبر بمانند تا از دماي آنها كاسته شود.

صفحه نمایش دستگاه اتوکلاو (Serilizer)

 

نمودار فرآیند فشار در دستگاه اتوکلاو (Serilizer)

(نمودار فرآیند فشار در سیکل جامدات)

 

نمودار فرآیند فشار در دستگاه اتوکلاو (Serilizer)

(نمودار فرآیند فشار در سیکل مایعات)

 

نمودار فرآیند فشار در دستگاه اتوکلاو (Serilizer)

(نمودار فرآیند فشار در سیکل بویدیک (b&d))

 

نمودار فرآیند فشار در دستگاه اتوکلاو (Serilizer)

(نمودار فرآیند فشار در سیکل تست نشتی)

سيكل امرجنسي (Emergency Cycle):

     در صورت بروز هر گونه مشكل  و یا مواردی دیگر که نیاز به باز شدن درب دستگاه می باشد هیچگاه دستگاه را خاموش نکنید . در این صورت درب ها باز نخواهد شد .در چنین مواقع کلید (اضطراری) را فشار داده تا سیکل امرجنسی انجام شود. با آغاز سيكل امرجنسي عملکرد دستگاه متوقف شده و در صورت بالا بودن فشار چمبر از(+0.4 bar)  ، فشار محفظه تا (+0.2 bar)  كاهش مي يابد  سپس  به مدت 2 دقيقه محفظه وكيوم شده و پس از آن به مدت 2 دقيقه يكسان  سازي فشار چمبر و مكش پشت واشر جهت آزاد سازي درب انجام مي شود و سيكل خاتمه مي يابد.

صفحه نمایش دستگاه اتوکلاو (Serilizer)

توجه: درب سمت استریل را  فقط پس از پایان سیکل کاری بطور کامل می توان باز کرد . در صورت بروز هرگونه مشکل و یا انجام فرآیند برنامه های تست درب سمت استریل اجازه باز شدن ندارد.

خطا !

در صورت بروز هرگونه مشکل در منابع تغذیه (آب ، بخار ورودی و برق ) و یا عملکرد دستگاه شکل زیر در صفحه نمایش ظاهر می شود .

صفحه نمایش دستگاه اتوکلاو (Serilizer)

با فشردن کلید ( ؟ ) علت اعلام خطا در نمایشگر ظاهر می شود و پس از بررسی و برطرف نمودن اشکال دستگاه آماده بهره برداری می باشد.

فصل دوم

دستورالعمل نگهداری

دستگاه اتوکلاو

دستورالعمل نگهداري روزانه توسط اپراتور :

1- واشر دور درب را كنترل كنيد تا چرب بوده و ذرات اضافي بر روي آن نباشد.

2- كنترل كنيد آب قطع نباشد.

3- روغن استكان واحد مراقبت هوا به اندازه كافي باشد.

4- آب موجود در استكان واحد مراقبت را خالي كنيد.

5- چنانچه از سيستم بخار مركزي استفاده مي كنيد كندانس موجود در لوله هاي ورودي را توسط شير تخليه كندانس خارج نماييد.

6- كنترل كنيد فشار داخل ژاكت بايد  5/3 الي 8/3 بار باشد.

7- كنترل كنيد فشار ورودي هوا بايد 6 بار باشد.

دستورالعمل نگهداري هفتگي :

1- استكان واحد مراقبت هوا را چنانچه آبي در آن جمع شده باشد تخليه نماييد.

2- استكان واحد مراقبت روغن را در صورت كم شدن ، بـا روغن موتور40  پرنمائيد .

3- داخل چمبر را با محلول غير اسيدي و صابوني تميز نماييد .

4- واشرهاي دور درب را بازديد نماييد و در صورت معيوب بودن و يا پارگي آنرا ترميم و يا در صورت نياز تعويض نماييد و با گريس مناسب چرب نماييد.   

دستورالعمل نگهداري ماهانه :

1- شيرهاي اطمينان را مورد تست قرار دهيد تا از عملكرد صحيح آن مطمئـن شويد.

2 - صافي هاي موجود در دستگاه را بازديد و در صورت نياز تميز نماييد .

3 - تله بخــار هاي موجود در دستــگاه را بـازديد و از صحت عملكرد آن مطمئن شويد .

4 - دستــگاه را مورد تست قرار داده و در صورت وجود نشتي آنرا برطرف نماييد.

5 - دستگاه را مورد تست قرار داده وتمامي مراحل كاري را به دقت از نظر ترتيب و زمان  بررسي كنيد در صورت  وجود اشــكال مراتب را به شركت اطلاع دهيد .

دستورالعمل نگهداري فصلي ( هرسه ماه يك بار )

1 - شير هاي برقي مربوط به آب ورودي دستگاه را كنترل نماييد و از صحت  عملكرد آن مطمئن شويد و در صورت نياز صافي هاي مرتبط را تميز نماييد.

2 - شير هاي پنومـاتيك برقي را در حيـن كار كنترل نماييد و از صحت عملكرد آن مطمئن شويد .

3  - شير هاي پنومــاتيك بادي را كنترل نمـــاييد و از صحت عملكرد آن مطمئن شويد .

4 - شيرهاي  يكطرفه دستــگاه را كنترل و از صحت عملكرد آن اطمينـان حاصل نماييد .

دستورالعمل نگهداري هر شش ماه :

1 - اتصالات و محل اتصال به جك درب را كنترل نماييد .

2 - اتصالات پنوماتيك را كنترل نماييد .

3 - فيلتر ورودي هوا را كنترل نماييد و چنانچه لازم بود آنرا تعويض نماييد.

4 - پمپ وكيوم و اتصــالات مرتبط را كنترل نمــاييد و در صورت نيــاز بلبرينگ ها را گريس كاري نماييد.

5 - واشر هاي دور درب را از دستگاه خـارج كرده و محل قرارگيري آنرا كاملا تميز نماييد و در صورت نياز واشر را تعويض نماييد .

دستورالعمل نگهداري سالانه :

1 - اتصالت مربوط به پمپ وكيوم را باز نماييد و داخل پمپ را با اسيد ضد رسوب مورد شستشو قرار دهيد .

2 - مولد بخار دستگاه را با اسيد ضد رسوب مورد شستشو قرار دهيد .

3 - المنتها و سنسور هاي مولد را با اسيــد ضد رسوب مورد شستشو قرار دهيد و در صورت نياز آنرا تعويض نماييد.

4 - دقت دستگاه  كنترل دمــا را با يك ترمومتر كاليبره شده كنترل و در صورت نياز تنظيم نماييد.

5 - كليه مسيرهاي لولـــه كشي را كنترل  كرده و در صورت وجود جرم گرفتگي آنرا تميز نماييد.

6 - دقت نشانگر هاي فشار در پنل دستگاه را كنترل نماييد.

7 - تنظيمات سوئيچ هاي فشار را جهت فشار لازم كنترل نماييد.

دستورالعمل نگهداری مولد بخار برقی :

  1. آب ورودی به دستگاه را از نظر فشار ( تقریبا 2 bar‌) و سختی (کمتر از 50 ppm باشد) کنترل کنید. (روزانه)
  2. سنسور های تشخیص سطح آب را کنترل و در صورت نیاز تمیز نمایید.(هفتگی)
  3. سر سیم و سیم های اتصال به المت ها را کنترل و در صورت نیاز تعویض و یا ترمییم نمایید و مطمئن شوید مهره های مربوطه خوب بسته شده باشند. (هفتگی)
  4. سوییچ فشار ps1‌ را تست و در فشار 3.5 bar تنظیم نمایید.((از موارد ایمنی و مهم)) . (هفتگی)
  5. شیر اطمینان را مورد تست قرار داده و در فشار 4.2 bar  تنظیم نمایید ((از موارد ایمنی و مهم)) . (هفتگی)
  6. مقدار جریان المنت ها را اندازه گیری کرده و در صورت کم یا زیاد شدن بیش از 15٪ جریان نامی  ، المنت مربوطه را تعویض نمایید. (هفتگی)
  7. آب مولد را از قسمت پایین توسط شیر مربوطه تخلیه نموده سپس درپوش قسمت جلو مولد را  با  باز کردن پیچ ها در آورده و  کلیه المنت ها را باز و مورد بازدید قرار دهید در صورت مشاهده رسوب با اسید ضد رسوب المنت و داخل مخزن را شستشو دهید.( هر شش ماه)

دستورالعمل تشخیص و تعمیر دستگاه اتوکلاو

 (سطح تکنسین بیمارستان)

تشخیص

عنوان اشکال

برق ورودی دستگاه کنترل شود- فیوزf3  کنترل شود- خروجی کنترل فاز کنترل شود- منبع تغذیه 24vdc کنترل شود- کلید (روشن / خاموش )جلو دستگاه کنترل شود.  

دستگاه روشن نمی شود.

بخار ورودی به دستگاه را کنترل کنید آب نداشته باشد- تراپ دستگاه را کنترل کنید- واشر های دور درب را کنترل کنید- مقدار مکش پمپ وکیوم را کنترل کنید.

لوازم استریل شده خیس می باشد

آب ورودی به پمپ وکیوم را کنترل کنید(فشار 2 بار و سرد باشد)-واشر های درب را کنترل کنید. شیر پنوماتیک مربوطه را (NV4,EV4) کنترل کنید. شیر هواگیری را کنترل کنید بیش از حد باز نباشد.

پمپ وکیوم خوب مکش نمی کند .

شیر پنوماتیک EV1,EV2 را کنترل کنید.شلنگ های مرتبط تا جک را کنترل کنید. در صورت نشت باد از جک پکینگ های مربوطه را تعویض نمایید.

درب دستگاه بالا نمی رود.

سنسور دما را کنترل کنید در محل خود بطور کامل مستقر باشد- شیر فلکه تخلیه آرام (4/1 دور) را کنترل کنید –کنترل کنید فشار بخار چمبر در مقدار تعیین شده باشد-

دمای دستگاه بالا نمی رود.

شیر فلکه تخلیه آرام (4/1 دور) را کنترل کنید- شیر فلکه ورودی بخار به چمبر را کنترل کنید به مقدار یک دور باز باشد- شیر های پنوماتیک EV5,NV5,EV3,NV3 را کنترل کنید باز باشد- سایر شیرهای پنوماتیک را کنترل کنید بسته باشد. صافی مربوط به تزریق بخار به چمبر را کنترل کنید.

فشار بخار چمبر بالا نمی رود.

مسیر های سیم کشی از کنتاکتور C1 تا PLC را کنترل کنید – کنترل کنید بیمتال TO1 عمل نکرده باشد( در صورت باز شدن مسیر از طریق بی متال پس از ریست کردن حتما جریان پمپ را اندازه گیری کنید. کنترل کنید پمپ گیرپاژ نشده باشد.

پمپ وکیوم روشن نمی شود.

صافی آب ورودی را کنترل کنید – شیر برقی SV1را از لحاظ برق و سایر اجزاء داخلی بررسی کنید.

آب به پمپ وکیوم نمی رسد.

شیر های پنوماتیک EV6,NV6 را کنترل کنید باز باشد و سایر شیرهای پنوماتیک بسته باشد. لوله داخل منبع مندانس کنترل شود.

تخلیه بخار از چمبر به کندی انجام می شود.

شیر روی استکان رطوبت گیر واحد مراقبت را در جهت عقربه های ساعت چرخانده و روی فشار 6 بار تنظیم کنید.

مقدار هوای فشرده دستگاه از کمپرسور کمتر است.

دستورالعمل تشخیص و تعمیر مولد بخار برقی

(سطح تکنسین بیمارستان)

تشخیص

عنوان اشکال

برق ورودی دستگاه کنترل شود- فیوزf3, f4 کنترل شود- خروجی کنترل فاز کنترل شود- منبع تغذیه 24vdc کنترل شود- کلید (روشن / خاموش )جلو دستگاه کنترل شود.  

مولد بخار گرم نمی شود

سنسور های سطح آب سرویس و سیم های مربوطه کنترل شود.

آب ورودی به دستگاه کنترل شود/پمپ هواگیری شود/شیر برقی sv3 کنترل شود.

پمپ آب مولد بخار خاموش نمی شود

مقدار جریان هر کدام از المنت ها اندازه گیری شود و در صورت عدم برقراری جریان ، سیم های مربوطه تا کنتاکتور c2 کنترل شود.المنت ها از نظر اهمی بررسی شود. المنت ها باز و از نظر ظاهری بررسی شود و در صورت نیاز رسوب زدایی شود.

فشار مولد بخار ضعیف است

پرشر سوییچ ps1 کنترل و در صورت نیاز تنظیم و یا تعویض شود.

فشار مولد بخار بیش از حد مجاز بالا می رود و شیر اطمینان مربوطه باز می شود.

آب ورودی از نظر سختی کنترل شود و حتما میزان سختی کمتر از 50 ppm باشد

همراه بخار ذرات اضافه به داخل دستگاه می آید.

 

فرم کاربری جهت الصاق به دستگاه (سطح اپراتور)

نحوه کار با دستگاه اتوکلاو (Serilizer)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل سوم

مشخصات و نقشه های فنی

دستگاه اتوکلاو

شرح اجزا و قطعات:

اجزاء يك دستگاه اتوكلاو :

يك اتوكلاو (استريلايزر) مي تواند از قسمت هاي زير تشكيل شود، و بستگي به نوع كاربرد آن مي تواند قطعات بيشتر يا كمتري داشته باشد.

شرح اجزاء دستگاه

مولد دار

بخار مرکزی

شرح عملکرد قطعه

استراگچر (شاسی)

*

*

مجموعه ای است که  لوازم و تجهیزات اتوکلاو بر روی آن نصب می شود

محفظه دروني (چمبر)

*

*

مجموعه ای است که اشیایی